Inloggen
Schenken op papier is een bijzondere manier van schenken: er wordt geen geld overgemaakt aan je kind(eren) maar je legt wel op papier vast dat je het geld over een bepaalde tijd gaat geven. Deze vorm van schenken wordt vaak geadviseerd wanneer het vermogen ‘vastzit’ in de woning en je erfbelasting wilt besparen. In het eerste artikel kon je lezen wat er precies op papier gezet moet worden en wat de fiscale spelregels zijn. Naast voordelen zijn er ook nadelen te noemen. Maar vooral moet je de vraag stellen: past deze vorm van schenken bij jou? Geeft schenken op papier ook echt plezier?
Schenken op papier: hoe zit het ook alweer?
Wanneer ouders aan hun kinderen een schenking op papier willen geven, moet dat vastgelegd worden in een notariële akte. Daarnaast stelt de belastingdienst de volgende voorwaarden:
- Elk jaar moet de 6% rente daadwerkelijk betaald worden;
- De ouders hebben een schuld aan de kinderen. Zij moeten zowel de schuld als de vordering in hun aangifte inkomstenbelasting opnemen;
- Er moet aangifte schenkbelasting gedaan worden en schenkbelasting betaald worden.
Fiscale gevolgen
Wanneer al deze voorwaarden is voldaan, dan valt de schenking niet in de nalatenschap en hoeft er ook geen erfbelasting over betaald te worden. Is dit niet het geval, zoals het jaarlijks betalen van de rente, dan moet over het bedrag van de papieren schenking alsnog erfbelasting betaald worden bij overlijden. Dit geldt ook wanneer een gedeelte van de totale jaarlijkse rente niet is betaald, bijvoorbeeld wanneer er een jaar geen rente is betaald maar ook wanneer het rentebedrag lager was dan de verplichte 6%.
Juridische gevolgen
Naast deze fiscale gevolgen zijn er ook juridische gevolgen. Er is een overeenkomst gesloten via een notariële akte. Bij het niet nakomen van deze overeenkomst, zoals het jaarlijks betalen van de rente kan de begunstigde (het kind) de ouder in gebreke stellen.
Hiervoor zal het kind wel zelf actie moeten ondernemen door naar de rechter te gaan. Het kind kan de ouder daadwerkelijk aanmanen, in gebreke stellen en rente vorderen.
Kun je van de schenking op papier af?
Het terugdraaien van de akte (herroepen genoemd) moet in de schenkingsaktes zijn opgenomen. Wanneer dat niet zo is, dan wordt het juridisch gezien moeilijk om de akte ongedaan te maken. Het herroepen kan wettelijk gezien niet wanneer er later spijt is, het fiscaal ongunstig wordt of omdat de rente te hoog is. Er zullen door de ouder wettelijke argumenten moeten worden aangebracht die ook in de wet worden genoemd. Een daarvan is wanneer de ouder zelf te weinig geld heeft om zijn levensonderhoud te kunnen betalen. Wanneer je de schenking op papier ongedaan wil maken, dan zul je hiervoor naar de rechter moeten en de hulp van een advocaat of notaris is dan ook nodig. De rechter zal om bewijs vragen en de argumenten moeten goed onderbouwd zijn.
Verhaal uit de praktijk
Onlangs was er een uitspraak van de Rechtbank in Noord-Holland waarbij de moeder de papieren schenking aan haar kinderen ongedaan wilde maken omdat zij de rente niet meer kon betalen.
Een moeder had haar twee kinderen jarenlang bedragen “op papier” geschonken met als doel om erfbelasting te besparen. Maar na jarenlange rentebetalingen raakte de moeder financieel in de knel. Ze kon de rente niet meer opbrengen uit haar AOW, bescheiden pensioen en vermogen.
Ze vroeg haar zoons om (deels) af te zien van rente. De ene zoon deed dat, maar de andere zoon weigerde. Vervolgens stapte de moeder naar de rechter.
De rechter vond dat het onredelijk was om van de moeder te verlangen dat zij haar levensstijl drastisch zou aanpassen of nieuwe schulden zou aangaan om de rente te blijven betalen. De notaris had destijds niet gewaarschuwd dat deze constructie op lange termijn onbetaalbaar kon worden. Dat risico hadden partijen dus niet voorzien.
Daarom ontbond de rechtbank drie van de papieren schenkingen met terugwerkende kracht. De zoon moest ook de ontvangen rente terugbetalen.
Wat kan wel, zonder naar de rechter te gaan?
Wanneer – om welke reden dan ook – de jaarlijkse rente niet meer betaald kan worden, zijn er de volgende opties:
- De kinderen kunnen een deel van de betaalde rente weer belastingvrij schenken aan de ouder (2026: € 2.769). Het resterende deel kan dan ook geschonken worden, waarover dan 30% schenkbelasting betaald moet worden.
- De kinderen kunnen de jaarlijkse rente weer lenen aan de ouder, waarover dan ook afspraken gemaakt moeten worden.
- De jaarlijkse rente wordt niet meer betaald en de fiscale gevolgen worden geaccepteerd door de kinderen: de bedragen van beide schenkingen zijn belast met erfbelasting na overlijden.
- De bedragen van de schenkingen worden uitbetaald aan de kinderen. Hiermee wordt de schuld afgelost en eindigen de jaarlijkse rentebetalingen.
Meer weten?
Schenken op papier aan je kinderen kan fiscaal aantrekkelijk lijken, maar als de renteverplichting te zwaar wordt, kun je als ouder financiële problemen krijgen. Wanneer je het niet eens kunt worden met je kind(eren), dan moeten zowel jij als jouw kind naar de rechter om proberen je gelijk te krijgen.
Het is belangrijk dat je goed nadenkt of je de komende jaren de jaarlijkse rente kunt blijven betalen. Dit kan goed inzichtelijk gemaakt worden in een financiële planning. De keuze voor schenken op papier is dus een afweging tussen belastingvoordeel, wat je kind ermee opschiet en of je zelf te kort komt. Laat je dan ook bijstaan met door een gecertificeerd financieel planner. Hij of zij kan met je meedenken, je vragen beantwoorden en je adviseren wat verstandig is in jouw situatie.
