Wat doe je als….het leven je in de steek laat?

Datum: 26-04-2022 In: Overlijden

Wat doe als je vader of moeder dement wordt? Welke beslissing neem je over euthanasie als een lijden uitzichtloos schijnt? En hoe handel je als je partner in coma raakt? Het is zo een greep uit niet alledaagse en toch weer wel alledaagse zaken waar we allemaal mee te maken kunnen krijgen. Wat wil je dan vooral NIET?

Je wilt niet de verkeerde beslissingen nemen. Je wilt geen ruzie in de familie. Je wilt geen onduidelijkheid omdat je niet weet wat je moet. Bij een overlijden is het soms al lastig om boven tafel te krijgen wat de overledene precies wilde, omdat er geen testament is of omdat er geen aanwijzingen zijn gegeven wat er met de boedel moet gebeuren, laat staan als iemand nog wel leeft maar zelf niet meer handelingsbekwaam is. Wat moet je dan als partner, als kind of als familielid?  Daarvoor is het levenstestament.

Wat leg je vast in een levenstestament?

Het is best ingewikkeld. Want bij een levenstestament moet je aan veel zaken denken. In eerste plaats: is er sprake van tijdelijk niet kunnen handelen of is het permanent?  Als iemand in coma raakt of gehouden wordt, kan dat betekenen dat iemand na zijn ziekbed weer kan functioneren.

Er moet dus in een levenstestament een clausule worden opgenomen die een verwant of een adviseur de kans biedt om ‘beheershandelingen’ uit te voeren. Denk in dit verband dat de rekeningen betaald worden, dat de huur of de hypotheek doorloopt, zodat er geen financiële problemen ontstaan. Ook het huishouden moet doorlopen, misschien moet er hulp in huis komen om de kinderen te verzorgen of de zieke zelf, het zijn allemaal handelingen die ervoor zorgen dat het huishouden zo goed en zo kwaad als dat gaat kan blijven draaien.

Uitzichtloos en ondraaglijk lijden!

Anders ligt het met de permanente zaken: dementie bijvoorbeeld. Hoe stel je dementie vast? En, wat doe je als dit een feit is? Dan moet er een ‘draaiboek’ zijn met volmachten en aanwijzingen. Die volmacht kan inhouden dat de huur van het huis mag worden opgezegd of het huis verkocht, wanneer sprake is van permanente opname in een verpleeginstelling. Die volmacht kan ook verder financieel beheer inhouden. Gaan we nog een stapje verder: het leven is verder uitzichtloos en het lijden wordt ondraaglijk, wat mag er dan?  Mag er sprake zijn van het staken van de medische behandeling, een ‘behandelverbod’, of mag er sprake zijn van actieve levensbeëindiging, euthanasie?

Praat erover

Het praten over deze levensvragen tussen partners (en hun verwanten) is het eerste pluspunt. Dit schept de eerste duidelijkheid. Het vastleggen ervan in een ‘levenstestament’ de verdere duidelijkheid. Bespreek de zaken samen, met kinderen en verwanten, raadpleeg je huisarts (wil deze wel of niet meewerken, hij of zij moet in ieder geval op de hoogte zijn van de wensen) en laat een en ander coördineren door een gecertificeerd financieel planner, die je begeleidt naar de notaris. Dan vloeien alle relevante zaken samen: juridisch, fiscaal, financieel en persoonlijk.